Әкият.
Сандугач һәм Чишмә.
Борын-борын заманда, чәчәкле аланда, җырлап-сайрап, яшәгән ди бер Сандугач. Көне-төне сайрап, һәммә кемнең һәм нәрсәнең күңелен күреп яшәгән ул. Ләкин Сандугач бик матур сайраса да, җыры белән күпләрне үзенә гашыйк итсә дә, чынында исә, ул бик төссез, кечкенә-чүрәкәй һәм бик ямьсез кош булган. Шуңа күрә дә башкаларның күзләренә күренмичә генә җырлый да җырлый, сайрый да сайрый ди. Иртәнге таң нурыннан алып кояш баешына кадәр, хәтта төннәрен дә моңланып сайраган бу. Шушы матур сайраучыны һәркемнең дә күрәсе килгән ди. Ләкин Сандугач бик сак кош булган . Шуңа күрә оясын да беркем дә эзләп тапмас яйсә кермәс җиргә кора икән. Күпчелек ул оясын кычыткан, куак-әрәмәләрдә корып, балаларын шунда утырып чыгарган. Җәй аеның иң матур таңнарының берсендә моңланып-моңланып сайраганда, җылы сәфәр җиле чыгып, моның моңлы тавышын ерак урман артларына җиткергән ди. Куе урманның бер читендә ялгыз Чишмә яшәгән. Мондый моңлы матур тавышны әле аның бердә ишеткәне юк ди. Дөрес, урманда матур сайраучы кошлар яшәгән ди, әмма Сандугач кебек сайраучы моңарчы булмаган икән. Чишмә бу тавышны эзләргә һәм ул кошны табарга уйлаган ди. Ургып-ургып кайнап чыккан да, челтерәп агып, тавышка таба юл ярып аккан бу. Җир астыннан юллар ярып бару бик җиңел булмаган, ләкин сөйгәнен күрү, моңлы тавышын тыңлау рәхәте аңа алга барырга дәрт биргән ди. Ә Сандугач сайраган да, сайраган, җиргә бәхет тараткан. Ниһаять, бераз ял итим дип туктаган да, ни күрсен - каршында салават күпере төсле төрле матур төсләргә кереп, Чишмә кояш нурында ялтырый ди, аның җырына кушылып бик матур челтери ди. Сандугач үзе дә сизмәстән Чишмәгә гашыйк булган, ләкин сөюен ачарга ашыкмаган, чөнки һаман да шул кечкенә-чүрәкәй ямьсез булуыннан бик нык тартынган бахыр. Оялуыннан тизрәк кычыткан арасына кереп качкан ди. Ә Чишмәкәй сабыр икән, Сандугачны көтеп, челтери дә челтери ди, сөйгәне җырлаганда, суы сафлана, чиста һәм салкыная ди. Сандугачкай түземсезләнеп кич җиткәнен зарыгып көтә , сусавын басарга караңгыда гына Чишмәгә төшә икән.
