Интересные сказки.

Әкият.
Сандугач һәм Чишмә.
Борын-борын заманда, чәчәкле аланда, җырлап-сайрап, яшәгән ди бер Сандугач. Көне-төне сайрап, һәммә кемнең һәм нәрсәнең күңелен күреп яшәгән ул. Ләкин Сандугач бик матур сайраса да, җыры белән күпләрне үзенә гашыйк итсә дә, чынында исә, ул бик төссез, кечкенә-чүрәкәй һәм бик ямьсез кош булган. Шуңа күрә дә башкаларның күзләренә күренмичә генә җырлый да җырлый, сайрый да сайрый ди. Иртәнге таң нурыннан алып кояш баешына кадәр, хәтта төннәрен дә моңланып сайраган бу. Шушы матур сайраучыны һәркемнең дә күрәсе килгән ди. Ләкин Сандугач бик сак кош булган . Шуңа күрә оясын да беркем дә эзләп тапмас яйсә кермәс җиргә кора икән. Күпчелек ул оясын кычыткан, куак-әрәмәләрдә корып, балаларын шунда утырып чыгарган. Җәй аеның иң матур таңнарының берсендә моңланып-моңланып сайраганда, җылы сәфәр җиле чыгып, моның моңлы тавышын ерак урман артларына җиткергән ди. Куе урманның бер читендә ялгыз Чишмә яшәгән. Мондый моңлы матур тавышны әле аның бердә ишеткәне юк ди. Дөрес, урманда матур сайраучы кошлар яшәгән ди, әмма Сандугач кебек сайраучы моңарчы булмаган икән. Чишмә бу тавышны эзләргә һәм ул кошны табарга уйлаган ди. Ургып-ургып кайнап чыккан да, челтерәп агып, тавышка таба юл ярып аккан бу. Җир астыннан юллар ярып бару бик җиңел булмаган, ләкин сөйгәнен күрү, моңлы тавышын тыңлау рәхәте аңа алга барырга дәрт биргән ди. Ә Сандугач сайраган да, сайраган, җиргә бәхет тараткан. Ниһаять, бераз ял итим дип туктаган да, ни күрсен - каршында салават күпере төсле төрле матур төсләргә кереп, Чишмә кояш нурында ялтырый ди, аның җырына кушылып бик матур челтери ди. Сандугач үзе дә сизмәстән Чишмәгә гашыйк булган, ләкин сөюен ачарга ашыкмаган, чөнки һаман да шул кечкенә-чүрәкәй ямьсез булуыннан бик нык тартынган бахыр. Оялуыннан тизрәк кычыткан арасына кереп качкан ди. Ә Чишмәкәй сабыр икән, Сандугачны көтеп, челтери дә челтери ди, сөйгәне җырлаганда, суы сафлана, чиста һәм салкыная ди. Сандугачкай түземсезләнеп кич җиткәнен зарыгып көтә , сусавын басарга караңгыда гына Чишмәгә төшә икән.

Бер дә бер көнне Чишмәгә Бака килгән. Чишмә суларының салкынын ул да бик яраткан ди. Гөберле җаны-тәне белән Чишмәгә гашыйк булган . Гыйшык җырларын кичләрен, гөберләтә-гөберләтә, Чишмәгә багышлап җырлый ди. Чишмә үз суын Гөберлегә дә кызганмаган , ләкин үзенең Сандугачка гашыйк булуын челтерәп-челтерәп сөйләгән ди. Гөберле көнләшүеннән кабарган - кабарган да, чүт кенә ачуыннан шартламаган. Мәкер кора ди, Сандугачка нинди зыян салыйм икән ди. Сандугач моңланып сайраганда, ямьсез итеп гөберди башлый ди. Ләкин Сандугач, гомумән, киң күңелле булган, ул Гөберленең дә җырлыйсы киләдер дип, сабыр итә ди, аңа юл куя икән. Ә Чишмә көннән –көн көчлерәк мәхәббәт утында яна ди. Гөберле шулай итеп Сандугачка сайрарга комачау итә башлаган. Сандугач аптыраудан һәм Гөберленең явызлыгыннан гаҗәпкә калып , вакытлыча телсез калган.
Сандугачның җырлаудан туктавын – Чишмә үзен яратмавында дип уйлап, азрак кайный башлаган , челтерәве кимегән , кайгысыннан кара урманга борылган ди. Ә Гөберле, Чишмә урынында калган болганчык суда яшелләнеп, сазлыкта гашыйкларны аердым дип, Чишмәне үземә караттым дип, сөенеп яши дә, яши ди.
Сандугач Чишмәнең китүенә бик кайгырган , саргайган , моңлы тавышын да югалткан . Тирә-як бушап, шыксызланып калган, моңлы әрәмәлек чүплек оясы булып калган.
Сандугач , мәхәббәтен мәңгегә югалтудан куркып, Чишмәне эзләп, ерак урман ягына очкан. Караңгы урман читендә ялгыз челтерәп аккан Чишмәне эзләп тапкан.Килеп җитүгә, аның салкын суында коенып, тәмле суларыннан авыз иткәч, аңа тавышы яңадан кайтканын сизеп, ялкынланып-ялкынланып, мәхәббәт җырын сайрап җибәргән. Сөйгәненең моңлы тавышына уянып, Чишмә җир куеныннан ургып-ургып кайнап чыккан, челтерәп Сандугач тавышына кушылып, ул да җырлап җибәргән.
Шул вакыттан , таңда, Сандугач җырын ишетеп, Чишмә суын эчкәннәрнең дә күңелләрендә мәхәббәт уты кабына башлый, ди.