ГлавнаяНОВОСТИНовая выставка в Национальном музее Республики Татарстан

ШКОЛЬНАЯ ЭЛЕКТРОННАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ верх

Новости
День рождения великого татарского поэта Габдуллы Тукая
День рождения великого татарского поэта Габдуллы Тукая
Поздравляем победителей культурного марафона, посвященного Дню родного языка
Новость опубликовал - Модератор
26 апреля 2021 321
26 апреля в Казань прибудет «ПОЕЗД ПОБЕДЫ»
26 апреля в Казань прибудет «ПОЕЗД ПОБЕДЫ»
Посетить  бесплатно музей можно организованным группам школьников
Новость опубликовал - Модератор
23 апреля 2021 150
День космонавтики: гордость и слава России
День космонавтики: гордость и слава России
60 лет первого полета человека в космос! Россия — великая космическая держава!
Новость опубликовал - Модератор
12 апреля 2021 258
Положение проекта "Культурный дневник школьника" 2020-2021 учебного года
Положение проекта "Культурный дневник школьника" 2020-2021 учебного года
Новость опубликовал - Модератор
9 апреля 2021 962
С Днем российской анимации!
С Днем российской анимации!
Поздравление Культурной команды
Новость опубликовал - Модератор
8 апреля 2021 238
Об изменениях в Положении о проекте «Культурный дневник школьника»
Об изменениях в Положении о проекте «Культурный дневник школьника»
Новые критерии оценки конкурсов"Лучший культурный дневник школьника", "Самый активный пользователь портала" и "Самый культурный родитель"
Новость опубликовал - Модератор
1 апреля 2021 1299

Новая выставка в Национальном музее Республики Татарстан

15 октября 2018 - Чингиз Сафиуллин

«Идел-Урал регионында угыр-маҗарлар: үткәннәр мирасы» - Угро-мадьяры в Волго-Уральском регионе: наследие прошлого

Выставка работает с 15 октября по 15 ноября 2018 года.

15 октября в Национальном музее Республики Татарстан в рамках работы IV Международного Мадьярского симпозиума откроется выставка «Угро-мадьяры в Волго-Уральском регионе: наследие прошлого».

Волго-Уральский регион является родиной многих современных народов – татар, башкир, чувашей, марийцев, мордвы, удмуртов и коми, но этот регион могут считать своей прародиной также венгры, называвшие ее «Magna Hungaria» или «Великая Венгрия».

15 октябрьдә IV Халыкара Мадьяр симпозиуымы  кысаларында Татарстан Республикасы Милли музеенда  “Идел-Урал регионында угыр-маҗаралар: үткәннәр мирасы”  дигән күргәзмә ачыла.

Идел-Урал регионы хәзерге халыкларның күпчелеге – татар, башкорт, чуаш, мари, мордва, коми һәм удмуртларның туган җире булып тора. Алар белән бергә ул венгрларның яки Magna Hungaria борынгы Ватаны булып исәпләнә.

IX гасыр ахырындагы тарихи вакыйгалар нәтиҗәсендә венгр кабиләләре көнбатышка, Дунай-Карпат иңкүлегенә күчәләр. Әмма алар Үзәк Европада да үзләренең угыр телләрен саклап кабатланмас этник мәдәният тудыралар.

Миссионерларның тулы буыны, сәяхәтчеләр һәм галимнәр әлеге серле көнчыгыш җире – «Magna Hungaria»ны эзләүгә күп еллар сарыф итәләр. Киң таралган версиягә караганда, Бөек Венгрия хәзерге Башкортостанның урманлы-далалы районнарына һәм Татарстанның көнчыгыш өлешендә урнашкан булган.

1974 елда Татарстан АССР  Алексеев районы, Зур Тигәнәле авылы тирәсендәге төзелеш эшләре вакытында каберлек ачыла. Ул Көнчыгыш Европада табылган дөреслеккә туры килә торган беренче некрополь була. Казу эшләре алып барганда Дунайдагы IX гасыр ахыры-X гасыр венгр каберлекләренә караган күп санлы  кораллар табыла. Күмү-искә алу гадәтләренең нечкәлекләре һәм әйберләрнең характерлы комплексы беренче тикшеренүчеләр Е. А. Халикова һәм А. Х. Халиковка бу һәйкәлне борынгы маҗар мәдәниятына кертергә тулы нигез бирә. Зур Тигәнәле каберлегенең шактый өлешен тикшергәннән соң алар аның үзләренә яңа ватан эзләп китүче борынгы венгрлар белән бәйләнеше булуын ачыклый.

Күргәзмә Казан (Идел буе) федераль университетының Археология музееннан кергән, борынгы маҗар һәйкәлләре белән «ватанны табу» чоры мәдәниятын берләштергән Зур Тигәнәленең иң мөһим һәм уникаль каберлекләрен тәкъдим итә.

Табылдыклар арасында – баш киемнәренең металл өлешләре, алка һәм чигә асмалары, муенсалар, көмеш һәм бронза муен асмалары, төймәләр, чулпылар (озын чылбырдагы шаулы асма), балдаклар, беләзекләр, күпсанлы көмеш һәм бронза бляхалар белән бизәлгән билбау җыелмалары, шулай ук эш кораллары, ат кирәк-яраклары, сугыш кораллары – ук очлыгы, җәя, кылыч кисәкләре.

Элеккеге венгр кабиләләренең барысы да  Magna Hungaria җирен ташлап китми. Кайберләре Идел буе Болгарстанын һәм аның мәдәниятын барлыкка китерүдә роль уйный. Бу турыда IX гасырның икенче яртысы – XX гасырга караган Танкеево һәм VIII гасырга караган Зур Тархан каберлекләре турындагы материаллар – борынгы венгр күмү ритуалына хас  керамика эшләнмәләре сөйли.

Күргәзмәдә Татарстан Республикасы Милли музее, Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясенең Археология институты музее фондларындагы Зур Тархан һәм Танкеево каберлекләре комплекслары урын алган. Алар Болгар дәүләте оешкан вакытта яшәгән төрле кабиләләр арасындагы этник һәм мәдәни мөнәсәбәтләрне чагылдыра. Монда Зур Тархан каберлегеннән табылган сылап эшләнгән керамика фрагментлары, кувшинсыман һәм чүлмәксыман савытлар, балчык орчык башлары; тимер көнкүреш әйберләре, ат дирбиясе һәм сугыш кирәк-яраклары; пыяла һәм төсле металл кушылмалардан эшләнгән  бизәнү әйберләре куелган.

1961 елда Е.А. Халикова һәм Е.П. Казаков җитәкләгән казу эшләре вакытында Танкеево каберлегеннән табылган, тукыма кисәге сакланып калган көмеш битлек фрагментлары һәм бөтен рәвештә сакланган битлек аеруча игътибарны үзенә җәлеп итә.

Күргәзмә Урта гасырларда бу җирдә яшәгән халыклар тормышы тарихының кызыклы битләрен ачуга армый-талмый хезмәт иткән борынгы маҗар проблематикасын өйрәнүче күренекле археолог һәм эзләнүчеләр Е.А. Халикова  һәм А.Х. Халиков истәлегенә багышлана.

Күргәзмә 2018  елның 15 ноябренә кадәр эшли.

ТР Милли музееның матбугат үзәге: +7(843) 292-32-18

Чыганак: http://tatmuseum.ru

 

Рейтинг: +5 328 просмотров

Представленная информация является справочной, уточняйте у источника.


Комментарии (15)
Азалия Гайнуллина # 15 октября 2018 в 13:13 0
Спасибо)
Айгуль Алишева # 15 октября 2018 в 18:32 0
hoho
Ева Яндуганова # 15 октября 2018 в 14:10 0
Интересно!
Альбина Хамидова # 15 октября 2018 в 14:43 0
Без белмэгэн купме кызыклы тарих бар эле... Эгэр каникулларда Казанга барыга туры килсэ, Һичшиксез музейга керэчэкбез. Рэхмэт мэгълумэтегез очен.
Ирина Кудрявцева # 15 октября 2018 в 15:44 0
Спасибо за информацию!
Александра Бадертдинова # 15 октября 2018 в 16:07 0
Отличная выставка!
Алина Зиганшина # 15 октября 2018 в 16:44 0
Молодец, Чингиз! Находишь время отслеживать все мероприятия в Казани!
Ильнур Назипов # 15 октября 2018 в 17:50 0
Рәхмәт! +
Кундева Диана # 15 октября 2018 в 18:56 0
Спасибо за информацию
Анастасия Мурзина # 15 октября 2018 в 20:25 0
Спасибо за информацию!
Чулпан Абдуллина # 15 октября 2018 в 22:04 0
Бик кызыксындра!!
ЕГОРОВА ЖАСМИНА # 18 октября 2018 в 10:17 0
Я тоже очень хочу в Национальном музее побывать!
Саида Петренко # 22 октября 2018 в 21:38 0
Очень интересно!
Чулпан Семёнова # 9 ноября 2018 в 08:36 0
Очень интересно!

ШКОЛЬНАЯ ЭЛЕКТРОННАЯ ЭНЦИКЛОПЕДИЯ